{"id":118353,"date":"2020-09-18T10:38:08","date_gmt":"2020-09-18T09:38:08","guid":{"rendered":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/?p=118353"},"modified":"2020-09-18T13:21:38","modified_gmt":"2020-09-18T12:21:38","slug":"cyfrin-cewri-hanes-mawrion-ein-mathemateg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/cyfrin-cewri-hanes-mawrion-ein-mathemateg\/","title":{"rendered":"Cyfri\u2019n Cewri: Hanes Mawrion ein Mathemateg"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Cyfri\u2019n Cewri: Hanes Mawrion ein Mathemateg<\/a><\/em><\/strong>, gan <\/strong> Gareth Ffowc Roberts<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Gareth Ffowc Roberts yn cyflwyno ei lyfr newydd Cyfri\u2019n Cewri: Hanes Mawrion ein Mathemateg<\/em>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sut mae diffinio ein diwylliant fel Cymry? Ai fel gwlad y g\u00e2n yn unig? Un o amcanion y gyfrol hon yw ehangu ein diffiniad i gwmpasu\u2019r gwyddorau yn gyffredinol, a mathemateg yn benodol. Sawl canwr Cymraeg neu Gymreig fedrwch chi eu henwi? Sawl mathemategydd Cymraeg neu Gymreig fedrwch chi eu henwi? Os ydym o ddifrif yn ein hawydd i gynnwys y gwyddorau dan ymbar\u00e9l ein Cymreictod, rhaid dod i adnabod y rhai sydd, dros yr oesoedd, wedi gwneud eu marc yn y meysydd hynny. <\/p>\n\n\n\n

Mae\u2019n debyg mai\u2019r\nmathemategydd enwocaf ohonynt i gyd oedd Robert Recorde (1512?\u20131558) o\nDdinbych-y-pysgod, un a oedd \u00e2\u2019i fryd ar gyflwyno syniadau mathemategol mewn\nrhifyddeg, geometreg ac algebra i bobl gyffredin, yr \u2018vnlearned sorte\u2019 yn ei\neiriau ei hun, y rhai nad oeddynt wedi cael eu trwytho yn y Clasuron. Aeth ati\ni ysgrifennu\u2019r llyfrau cyntaf erioed yn Saesneg ar gyfer y werin bobl hyn, ac i\ngychwyn proses o ddemocrateiddio dysg. Mae Recorde hefyd yn enwog am gyflwyno\u2019r\nhafalnod \u2018=\u2019 i\u2019r byd, ond roedd ei gyfraniad llawnach yn anhraethol fwy na\nhynny.<\/p>\n\n\n\n

Roedd Recorde hefyd\n\u00e2\u2019i fryd ar gynorthwyo dysgwyr i ddeall syniadau mathemategol, nid dim ond eu\nderbyn yn ddifeddwl a\u2019u hailadrodd yn ddiddeall. Ef oedd yr \u2018athro mathemateg\u2019\ncyntaf ym Mhrydain. Roedd dylanwad gwaith Recorde yn gryf ar fy llyfr Mae Pawb yn Cyfrif<\/em> (Llandysul, 2012) ac\nroedd yn naturiol imi geisio dilyn hynny gyda llyfr arall sy\u2019n cadw at yr un\nnod o fod o fewn cyrraedd rhai nad ydynt yn cynhesu\u2019n naturiol at fathemateg,\nam ba reswm bynnag. Gwneir hynny wrth roi cip ar fywyd a gwaith detholiad o\nfathemategwyr cig a gwaed \u2013 rhai wedi\u2019u geni yng Nghymru, a rhai \u00e2\nchysylltiadau cryf \u00e2 Chymru.<\/p>\n\n\n\n

Cyd-ddigwyddiad\nhapus yw bod y llyfr yn gyfraniad at gynlluniau Llywodraeth Cymru i gyflwyno\ncwricwlwm newydd, a bod canllawiau\u2019r llywodraeth yn pwysleisio bod gan Gymru\nhanes balch o gynhyrchu mathemategwyr nodedig, ac yn annog ysgolion i fanteisio\nar bob cyfle i dynnu sylw at eu llwyddiannau.<\/p>\n\n\n\n

Mae Gareth Ffowc Roberts yn Athro Emeritws mewn Addysg ym Mhrifysgol Bangor. Mae\u2019n ddiflino yn ei frwdfrydedd dros gynnwys mathemateg fel rhan naturiol o\u2019n diwylliant fel Cymry<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gareth Ffowc Roberts yn cyflwyno ei lyfr newydd Cyfri\u2019n Cewri: Hanes Mawrion ein Mathemateg. Sut mae diffinio ein diwylliant fel Cymry? Ai fel gwlad y g\u00e2n yn unig? Un o amcanion y gyfrol hon yw ehangu ein diffiniad i gwmpasu\u2019r gwyddorau yn gyffredinol, a mathemateg yn benodol. Sawl canwr Cymraeg neu Gymreig fedrwch chi eu<\/p>\n

Darllen mwy <\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":118356,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118353"}],"collection":[{"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118353"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118353\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/118356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uwp.celfapps.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}